Zapomnij o zatłoczonym Amsterdamie. To holenderskie miasto oferuje zupełnie inny city break

‍

‍

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu Eindhoven kojarzyło się przede wszystkim z fabrykami Philipsa. Dziś to jedno z najbardziej kreatywnych miast Europy, gdzie industrialna architektura spotyka się z zielenią, sztuką uliczną i ekologicznymi innowacjami. To również miejsce, które udowadnia, że wielka przemysłowa przeszłość może stać się fundamentem zupełnie nowej tożsamości.

‍

Miasto, które odrodziło się po odejściu Philipsa

‍

W jednej z dawnych hal przemysłowych Eindhoven rozlega się charakterystyczny stukot deskorolki. Dźwięk odbija się od betonowej posadzki, stalowych konstrukcji i odsłoniętych instalacji. Kilka metrów dalej goście restauracji delektują się wyrafinowanymi daniami, otoczeni architekturą przypominającą o przemysłowej historii miasta.

‍

Tak wygląda dziś Radio Royaal, restauracja urządzona w dawnej maszynowni koncernu Philips, położona w dzielnicy Strijp-S.

‍

Przez większą część XX wieku Eindhoven było nierozerwalnie związane z holenderskim producentem elektroniki, który rozpoczął tutaj działalność w 1891 roku. W szczytowym okresie przedsiębiorstwo zatrudniało około połowy pracujących mieszkańców regionu.

‍

Kiedy pod koniec lat 90. Philips przeniósł swoją główną siedzibę do Amsterdamu, miasto stanęło przed ogromnym wyzwaniem gospodarczym i społecznym.

‍

Zamiast jednak pogrążyć się w długotrwałym kryzysie, Eindhoven postawiło na zupełnie nowy kierunek rozwoju.

‍

W ciągu zaledwie dekady dawne centrum przemysłowe przekształciło się w wielokulturowy ośrodek kreatywności, projektowania i technologicznych innowacji.

‍

Dzisiaj fabryczne budynki zajmują restauracje, galerie, pracownie artystyczne, sklepy koncepcyjne i przestrzenie wystawiennicze.

‍

‍

Strijp-S: fabryczna dzielnica, która stała się centrum miejskiego życia

‍

Jeszcze w czasach dominacji Philipsa obszar Strijp-S był zamknięty dla osób niezwiązanych z koncernem. Dzisiaj należy do najbardziej dynamicznych części Eindhoven.

‍

W dawnych halach produkcyjnych działają sklepy koncepcyjne, targ gastronomiczny, przestrzeń sztuki współczesnej MU Hybrid Art House oraz skatepark Area 51.

‍

Cały historyczny kompleks przemysłowy Strijp obejmował strefy oznaczone literami S, T i R. Kolejne planowane oznaczenia nigdy nie weszły do użytku, ponieważ firma zakończyła swoją działalność w mieście.

Jednym z najbardziej charakterystycznych budynków tej okolicy jest Trudo Tower.

‍

To przykład podejścia, w którym innowacyjna architektura ma służyć nie tylko estetyce, lecz także codziennym potrzebom mieszkańców.

‍

Zaskakująco zielone miasto. Natura zajmuje około 40 procent powierzchni

‍

Przemysłowa historia Eindhoven mogłaby sugerować krajobraz zdominowany przez beton i stal. Rzeczywistość jest jednak zupełnie inna.

‍

Według danych przytoczonych w reportażu około 40 procent powierzchni miasta stanowią tereny zielone.

‍

Wzdłuż rzeki Dommel ciągną się ścieżki spacerowe i rowerowe, a w ich otoczeniu zainstalowano nawet specjalne schronienia dla nietoperzy.

‍

Mieszkańcy i turyści mogą odpoczywać również w większych kompleksach rekreacyjnych, takich jak Karpendonkse Plas czy Philips de Jongh Park.

‍

Zieleń nie jest jedynym czynnikiem wpływającym na komfort życia.

‍

Przeciętny czas dojazdu do pracy wynosi tutaj około 15 minut. W połączeniu z dostępnością parków, terenów spacerowych i infrastruktury rowerowej pomaga to zrozumieć, dlaczego Eindhoven znalazło się na pierwszym miejscu zestawienia najmniej stresujących miast świata w 2025 roku.

‍

Co ciekawe, troska o kontakt mieszkańców z naturą nie jest nowym pomysłem.

‍

Już w 1910 roku Philips rozpoczął budowę osiedli pracowniczych z dużymi ogrodami. Kierownictwo przedsiębiorstwa dostrzegało związek między otoczeniem, zdrowiem i samopoczuciem zatrudnionych osób.

Dawne domy robotnicze funkcjonują do dziś, tworząc mieszankę mieszkań prywatnych i socjalnych.

‍

Od fabryki ceramiki do królestwa ekologicznego designu

‍

Jednym z najbardziej interesujących miejsc w dzielnicy Strijp-R jest RK Complex.

‍

Dawna fabryka ceramiki Philipsa została kupiona przez cenionego holenderskiego projektanta Piet Hein Eek i ponownie otwarta w 2010 roku.

‍

Jego pomysł był prosty: stworzyć przestrzeń, w której młodzi twórcy będą mogli rozwijać działalność bez konieczności ponoszenia wysokich kosztów wynajmu.

Rezultat okazał się wyjątkowo trwały.

‍

Przez ponad 15 lat działalności kompleksu najemcy zmienili się tylko w pięciu spośród 25 pracowni.

‍

Sam Piet Hein Eek zasłynął przede wszystkim z mebli produkowanych z odzyskanego drewna i materiałów, które w innych okolicznościach mogłyby trafić na wysypisko.

‍

Jego prace pokazują, że niedoskonałości, ślady użytkowania i różnorodność faktur mogą stać się świadomymi elementami wzornictwa.

‍

Dziś kompleks przyciąga turystów przez cały rok. Można tu oglądać pracownie projektowe, odwiedzić ogromną przestrzeń wystawienniczą oraz kupić ceramikę, książki, biżuterię i drobne przedmioty użytkowe.

Na miejscu działa również Green Restaurant, której menu opiera się na lokalnych, sezonowych produktach.

‍

Częścią kompleksu jest także butikowy hotel Piet Hein Eek, oferujący 14 indywidualnie zaprojektowanych pokoi. Ceny pokoi dwuosobowych podane w reportażu zaczynają się od 135 euro za noc.

‍

Drugie życie budynków i przedmiotów. Eindhoven stawia na ponowne wykorzystanie

‍

Idea nadawania rzeczom nowej funkcji jest obecna niemal na każdym kroku.

‍

Przykładem jest Hotel Mariënhage, mieszczący się w dawnym klasztorze w centrum Eindhoven.

‍

Jego wnętrza łączą historyczne elementy architektury z nowoczesnym minimalizmem i odważnymi pracami artystycznymi. Według cen przytoczonych w reportażu nocleg w pokoju dwuosobowym zaczyna się od 83 euro.

‍

Podobną filozofię można dostrzec w lokalnych sklepach z odzieżą używaną.

‍

Eindhoven bywa określane mianem „Vintage Valhalla”, czyli raju dla miłośników rzeczy z drugiej ręki.

‍

W centrum miasta działają zarówno starannie wyselekcjonowane butiki, takie jak Yatva Vintage, jak i sklepy ReShare prowadzone przez Armię Zbawienia.

‍

W pobliżu Strijp-R znajduje się natomiast Luna & Lore, butik prowadzony przez Lunę Hartogs.

‍

Właścicielka tworzy i sprzedaje ubrania vintage poddane przeróbkom, wykorzystując umiejętności krawieckie, których nauczyła się od babci.

‍

Nazwa sklepu nawiązuje do wiedzy przekazywanej między pokoleniami.

‍

To filozofia, w której ubrania nie kończą swojego życia wraz z pierwszym właścicielem. Mogą być przekształcane, naprawiane i ponownie wykorzystywane.

‍

Jak zauważa Erik van Gerwen z Eindhoven 365, za tak silną kulturą ponownego użycia stoją zarówno przemysłowe dziedzictwo Philipsa, jak i obecność Design Academy Eindhoven.

‍

Uczelnia przyciąga młodych projektantów zainteresowanych poszukiwaniem nowych zastosowań dla istniejących materiałów.

‍

Moda przyszłości: mniej odpadów, więcej eksperymentów

‍

Innym przykładem kreatywnego podejścia do zrównoważonego rozwoju jest organizacja non-profit New Order of Fashion.

‍

Instytucja udostępnia projektantom narzędzia, materiały i przestrzeń do eksperymentowania, a także pomaga prezentować oraz sprzedawać ich prace.

Nie jest to jednak wyłącznie miejsce wspierające młode marki.

‍

New Order of Fashion prowadzi również badania nad przyszłością branży odzieżowej, koncentrując się na modzie regeneracyjnej, ograniczaniu odpadów i bardziej odpowiedzialnym wykorzystaniu zasobów.

‍

Organizacja zaprasza także odwiedzających do zastanowienia się nad własnymi nawykami zakupowymi.

‍

W mieście, w którym ponowne wykorzystanie materiałów stało się elementem lokalnej tożsamości, takie inicjatywy znajdują naturalne miejsce.

‍

Sztuka wychodzi na ulice. Od monumentalnych murali po legalne graffiti

‍

Eindhoven nie ogranicza artystycznej ekspresji do galerii i muzeów.

‍

Od 2024 roku fasadę sali koncertowej Muziekgebouw zdobi monumentalny mural „Echoes of Harmony”.

‍

Przedstawia on ulicznego muzyka i skrzypka wykonującego muzykę klasyczną, którzy obejmują się w symbolicznym geście porozumienia.

‍

Dzieło powstało na zamówienie władz miasta jako wyraz przekonania, że muzyka potrafi przekraczać społeczne i kulturowe podziały.

‍

Mural zdobył później tytuł najlepszego muralu świata w zestawieniu Street Art Cities.

‍

Jeszcze bardziej spontaniczną formę twórczości można zobaczyć w Berenkuil, położonym na północno-wschodnich obrzeżach miasta.

‍

To dwupoziomowe rondo, które stało się największą w Holandii legalną, otwartą przestrzenią przeznaczoną do tworzenia graffiti. Artyści mogą swobodnie malować tutaj ściany, a deskorolkarze wykorzystują rampy i barierki do wykonywania trików.

‍

Najciekawsza jest jednak nietrwałość samych prac.

‍

Malowidła często istnieją zaledwie kilka dni, zanim zostaną pokryte kolejnymi warstwami farby.

‍

Nie obowiązuje tu zasada rezerwowania powierzchni na wyłączność. Każdy twórca musi zaakceptować, że jego dzieło prędzej czy później ustąpi miejsca następnemu.

‍

Właśnie ta nieustanna zmienność sprawia, że Berenkuil jest żywym przykładem filozofii współczesnego Eindhoven.

‍

Idealny kierunek na spokojny, kreatywny city break

‍

W przeciwieństwie do bardziej zatłoczonych holenderskich metropolii Eindhoven oferuje możliwość poznawania sztuki, architektury i lokalnej kultury w znacznie spokojniejszym rytmie.

‍

Można rozpocząć dzień od spaceru wzdłuż rzeki Dommel, później odwiedzić pracownie projektantów w Strijp-R, zjeść lunch w dawnej fabryce, a wieczorem odkrywać murale i niezależne restauracje.

‍

Warto również zobaczyć Evoluon — futurystyczny budynek przypominający latający spodek, który Philips przekazał miastu z okazji 75-lecia swojej działalności. Dziś pełni funkcję przestrzeni wystawienniczej i konferencyjnej.

‍

Eindhoven pokazuje, że udana rewitalizacja nie musi oznaczać wymazywania przeszłości.

‍

Przeciwnie — dawne fabryki, robotnicze osiedla i przemysłowe konstrukcje mogą stać się punktem wyjścia do budowania nowoczesnego, przyjaznego mieszkańcom miasta.

‍

To miejsce, w którym design nie jest wyłącznie estetycznym dodatkiem. Stanowi sposób myślenia o przestrzeni, środowisku i codziennym życiu.

‍

A największą atrakcją Eindhoven może być właśnie to, że nieustannie się zmienia, nie tracąc przy tym swojej historii.

Ciekawostki

FAQ

Czy dostęp do portalu jest darmowy?

Icon

Jak mogę zgłosić temat lub wydarzenie?

Icon

Czy mogę opublikować artykuł o moich usługach?

Icon

Artykuł redakcyjny, a artykuł sponsorowany?

Icon

Jak często wysyłacie newsletter i co w nim znajdę?

Icon

Czy Nowinki obejmują tylko Belgię?

Icon

Omiń algorytmy.
Czytaj to, co ważne.

Najważniejsze informacje ze świata biznesu, technologii i życia Polonii w Beneluksie. Bez szumu, prosto na Twoją skrzynkę.