„Solidarność” zostaje w Brukseli. Symboliczna decyzja po latach

©Wiktor Dąbkowski

‍

Wystawa poświęcona historii związku zawodowego Solidarność na stałe pozostanie w Brukseli. Ekspozycja trafiła do siedziby Sztab Pomocy Belgia, organizacji skupiającej polskich wolontariuszy.

‍

Wcześniej była prezentowana w stolicy Belgii w związku z polską prezydencją w Radzie UE. Decyzję o jej pozostawieniu w Brukseli podjęło Europejskie Centrum Solidarności w porozumieniu z europosłanką Magdalena Adamowicz.

‍

Na wystawie znalazły się m.in. trzy wersje legendarnego logo autorstwa Jerzy Janiszewski – klasyczny znak z sierpnia 1980 roku oraz jego warianty w barwach Unii Europejskiej i Ukrainy.

‍

„Belgijscy związkowcy byli z nami”

‍

W otwarciu ekspozycji w nowej lokalizacji uczestniczyła działaczka opozycyjna Danuta Kuroń. W rozmowie z PAP podkreśliła, że Bruksela to symboliczne miejsce dla historii Solidarności.

‍

Gdy tylko wprowadzono stan wojenny, belgijscy związkowcy przyjechali do Polski z pytaniem: „W czym możemy wam pomóc?” – wspominała. Jednym z nich był Pierre Grega z Nivelles. Wsparcie trwało aż do czasu Okrągłego Stołu. Belgijskie środowiska związkowe nawiązały współpracę z różnymi ośrodkami w Polsce – od Lublina po Stalową Wolę, Kraków i Wrocław. W Brukseli działało również biuro Solidarności.

‍

Pomoc w czasach niedoboru

‍

Danuta Kuroń przypomniała, że w czasie stanu wojennego Solidarność została zdelegalizowana, a jej działalność zeszła do podziemia. Polska zmagała się wówczas z głębokim kryzysem gospodarczym i dramatycznymi brakami podstawowych produktów.

‍

Nie było papieru toaletowego, pasty do zębów czy mydła. Zachodnie związki zawodowe organizowały pomoc dla rodzin internowanych i aresztowanych oraz dla dzieci. To wsparcie miało ogromne znaczenie – podkreśliła.

‍

Belgijski związkowiec Pierre Grega wspominał z kolei swoją pierwszą podróż do Polski w 1982 roku, która trwała dwa i pół dnia, w tym 20 godzin oczekiwania na granicy między NRD a Polską. Jak przyznał, przed 1980 rokiem Belgowie niewiele wiedzieli o Polsce, a wydarzenia związane z Solidarnością zmieniły tę perspektywę.

‍

Nowe życie wystawy

‍

Ekspozycję można oglądać w siedzibie Sztabu Pomocy Belgia, który dziś liczy około 120 wolontariuszy. Organizacja powstała w czasie pandemii COVID-19, by wspierać osoby w kryzysie bezdomności podczas surowego lockdownu w Belgii. Z czasem rozszerzyła działalność, organizując zbiórki m.in. dla Ukrainy oraz pomoc dla powodzian.

‍

Jak podkreśla szef Sztabu, Jacek Waldhaus, wśród Polonii częściej mówi się o historii II wojny światowej niż o Solidarności, która zakończyła się pokojowym przełomem i zmianą Europy. Stała obecność wystawy w Brukseli ma przypominać, że ruch zrodzony w Polsce miał znaczenie nie tylko krajowe, lecz także europejskie.

‍