Schengen na hamulcu. Włoska decyzja wywołała ostrą odpowiedź Madrytu

© PAP/EPA

‍

Włoskie władze zdecydowały o czasowym przywróceniu kontroli wobec części podróżnych przybywających z Hiszpanii drogą lotniczą i morską. Decyzja zapadła po gwałtownym napływie migrantów z Maroka do Ceuty, hiszpańskiej enklawy położonej w Afryce Północnej.

‍

Rozwiązanie przedstawiane przez Rzym jako zawieszenie zasad Schengen w relacjach z Hiszpanią ma obowiązywać przez miesiąc. Kontrole dotyczą przede wszystkim obywateli państw spoza Unii Europejskiej. Nie oznaczają całkowitego zamknięcia granic ani wykluczenia Hiszpanii ze strefy Schengen.

‍

Madryt zapewnia: integralność Schengen nie jest zagrożona

‍

Minister spraw zagranicznych Hiszpanii José Manuel Albares stanowczo odpowiedział na działania włoskiego rządu. We wpisie opublikowanym na platformie X zapewnił, że integralność strefy Schengen pozostaje w pełni zagwarantowana.

‍

Szef hiszpańskiej dyplomacji podkreślił, że z Ceuty i Melilli nie można przedostać się na Półwysep Iberyjski bez przejścia kontroli policyjnej i okazania dokumentów tożsamości. Tym samym osoby, które dostały się do enklawy z Maroka, nie uzyskały automatycznej możliwości swobodnego przemieszczania się po kontynentalnej części Europy.

‍

Albares zaapelował także o zakończenie – jak to określił – celowego wywoływania zamieszania wokół bezpieczeństwa europejskich granic.

‍

Ponad 48 tysięcy osób wróciło do Maroka

‍

Według informacji przekazanych przez hiszpańskie władze około 50 tysięcy migrantów przedostało się w sposób niekontrolowany do Ceuty. Do piątku ponad 48 tysięcy z nich miało już powrócić na terytorium Maroka.

‍

W enklawie pozostało mniej niż dwa tysiące osób, a sytuacja miała zostać w dużej mierze opanowana dzięki współpracy służb hiszpańskich i marokańskich.

‍

Meloni powołuje się na bezpieczeństwo państwa

‍

Premier Włoch Giorgia Meloni tłumaczyła decyzję o przywróceniu kontroli koniecznością ochrony bezpieczeństwa kraju i europejskich granic.

‍

Włoskie służby mają sprawdzać wybranych pasażerów przybywających z Hiszpanii samolotami i statkami. Obywatele Hiszpanii oraz innych państw Unii Europejskiej nie zostali objęci ograniczeniami w swobodnym podróżowaniu, choć na trasach między oboma krajami należy liczyć się z dodatkowymi kontrolami.

‍

Włochy nie posiadają lądowej granicy z Hiszpanią, dlatego podjęte działania koncentrują się na portach morskich i lotniczych.

‍

Pedro Sánchez apeluje o europejską solidarność

‍

Na krytykę ze strony Rzymu odpowiedział również premier Hiszpanii Pedro Sánchez. Zaapelował do państw Unii Europejskiej o solidarność i wspólne podejście do ochrony granic zewnętrznych.

‍

Hiszpański przywódca przypomniał, że presja migracyjna nie dotyczy wyłącznie jego kraju. Według przywołanych przez niego danych liczba nielegalnych przekroczeń granicy odnotowanych we Włoszech w latach 2021–2026 była dwukrotnie wyższa niż w Hiszpanii.

‍

Madryt przekonuje, że jednostronne działania mogą pogłębiać podziały w Unii, zamiast prowadzić do wspólnego rozwiązania kryzysu.

‍

To nie jest wykluczenie Hiszpanii ze Schengen

‍

Decyzja włoskiego rządu nie oznacza formalnego zawieszenia członkostwa Hiszpanii w strefie Schengen. Obowiązujące przepisy pozwalają państwom czasowo przywracać kontrole na granicach wewnętrznych w sytuacji poważnego zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

‍

Kontrole mają charakter wyjątkowy i ograniczony w czasie. Swoboda przemieszczania się między Hiszpanią a pozostałymi państwami strefy nadal obowiązuje, choć podróżni mogą zostać poproszeni o okazanie dokumentów.

‍

Kryzys w Ceucie przerodził się w europejski spór

‍

Choć większość migrantów miała już opuścić Ceutę, wydarzenia na granicy hiszpańsko-marokańskiej wywołały poważne napięcia polityczne w Europie.

‍

Włoska decyzja ma przede wszystkim znaczenie symboliczne i polityczne. Pokazuje jednak, jak szybko kryzys na zewnętrznej granicy Unii może doprowadzić do przywrócenia kontroli wewnątrz strefy Schengen.

‍

Madryt utrzymuje, że sytuacja została opanowana, a migranci przebywający w Ceucie nie mogą bez kontroli przedostać się do kontynentalnej Hiszpanii. Rzym odpowiada, że nawet tymczasowe ryzyko wymaga podjęcia dodatkowych środków bezpieczeństwa.

‍

‍