Pomoc wygasa, problemy rosną – nowe realia dla Ukraińców

‍

‍

Ministerstwo Zdrowia w Polsce poinformowało, że nie zamierza w najbliższym czasie wprowadzać nowych regulacji dotyczących obywateli Ukrainy. Stanowisko to jest odpowiedzią na apel kilkudziesięciu organizacji społecznych, które zwróciły uwagę na negatywne skutki wygaszania dotychczasowego systemu wsparcia.

‍

List otwarty w tej sprawie został skierowany do trzech resortów: spraw wewnętrznych i administracji, zdrowia oraz pracy. Pod dokumentem podpisali się m.in. przedstawiciele organizacji pozarządowych, środowisk eksperckich oraz osoby publiczne.

‍

„Luki systemowe” i zagrożenie dla najbardziej potrzebujących

‍

Autorzy apelu podkreślają, że zmiany w przepisach prowadzą do powstawania poważnych luk w systemie wsparcia. Najbardziej dotknięte mają być osoby w szczególnie trudnej sytuacji — seniorzy, osoby przewlekle chore, opiekunowie dzieci oraz osoby z niepełnosprawnościami.

‍

Według sygnatariuszy listu nowe regulacje mogą prowadzić do sytuacji, w których część osób pozostaje poza jakimkolwiek systemem pomocy — zarówno zdrowotnej, jak i socjalnej.

‍

Postulaty organizacji społecznych

‍

Organizacje zaapelowały o pilne działania koordynowane między resortami, w tym udział instytucji takich jak Narodowy Fundusz Zdrowia czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ich zdaniem konieczne jest:

‍

• zapewnienie ciągłości leczenia dla osób w trakcie terapii, zwłaszcza ratujących życie,
• wprowadzenie rozwiązań przejściowych dla osób tracących prawo do świadczeń,
• ujednolicenie zasad obejmowania ubezpieczeniem zdrowotnym, szczególnie dla seniorów korzystających z zagranicznych świadczeń.

‍

Podkreślono również potrzebę jasnych wytycznych dla placówek medycznych i oddziałów NFZ w zakresie weryfikacji uprawnień.

‍

Stanowisko Ministerstwa Zdrowia

‍

Resort zdrowia zaznaczył, że obecne przepisy zostały ukształtowane tak, aby były możliwie zbliżone do zasad obowiązujących obywateli Polski. Wskazano także, że sytuacja osób objętych ochroną czasową, które utraciły dostęp do świadczeń, jest analogiczna do sytuacji nieubezpieczonych Polaków.

‍

Jednocześnie ministerstwo nie posiada informacji o ewentualnych planach legislacyjnych innych resortów w tym zakresie.

‍

Nowe przepisy i wygaszanie specustawy

‍

Zmiany wynikają z ustawy z 23 stycznia 2026 roku, która przewiduje stopniowe wygaszanie szczególnych rozwiązań dla uchodźców z Ukrainy. Akt został podpisany 19 lutego, a większość jego przepisów weszła w życie 5 marca.

‍

Dotychczasowa specustawa, obowiązująca od 2022 roku, tworzyła uproszczony system regulujący pobyt, dostęp do pracy, świadczeń oraz edukacji dla osób uciekających przed wojną. Nowe przepisy zastępują go jednolitym systemem ochrony czasowej dla cudzoziemców.

‍

Co dalej?

‍

Brak planowanych zmian ze strony Ministerstwa Zdrowia może oznaczać utrzymanie obecnego kursu legislacyjnego. Jednocześnie rosnąca presja ze strony organizacji społecznych może doprowadzić do dalszej debaty nad skutkami reformy i ewentualnymi korektami systemu.

‍