Omiń algorytmy.
Czytaj to, co ważne.
Najważniejsze informacje ze świata biznesu, technologii i życia Polonii w Beneluksie. Bez szumu, prosto na Twoją skrzynkę.

Ważne rozstrzygnięcie dla klientów banków w całej Unii Europejskiej. Trybunał Sprawiedliwości UE wyjaśnił, że bank nie może odmówić niezwłocznego zwrotu pieniędzy po nieautoryzowanej transakcji tylko dlatego, że klient dopuścił się rażącego niedbalstwa. Wyrok z 15 października 2026 roku ma szczególne znaczenie dla ofiar phishingu i innych oszustw internetowych. Nie oznacza jednak, że pieniądze zawsze pozostaną u poszkodowanego. Przewidziano dwa istotne wyjątki.
15 października 2026 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał orzeczenie dotyczące odpowiedzialności banków za nieautoryzowane operacje płatnicze.
Rozstrzygnięcie może mieć duże znaczenie dla osób, które straciły pieniądze wskutek oszustw internetowych, zwłaszcza gdy przestępcy zdobyli dostęp do ich rachunków bankowych.
Dotychczas jednym z argumentów wykorzystywanych przez banki przy odmowie zwrotu środków było rażące niedbalstwo klienta. Instytucje finansowe wskazywały na przykład, że poszkodowany sam przekazał dane logowania, nie zachował odpowiedniej ostrożności albo umożliwił przestępcom przeprowadzenie transakcji.
TSUE wyjaśnił jednak, że samo powołanie się na takie okoliczności nie wystarcza, aby bank mógł wstrzymać natychmiastowy zwrot pieniędzy.
Kluczowe znaczenie ma fakt, czy transakcja została autoryzowana przez klienta. Jeżeli była nieautoryzowana, bank co do zasady ma obowiązek przywrócić utracone środki bez zbędnej zwłoki.
Zgodnie z zasadami wyjaśnionymi przez Trybunał dostawca usług płatniczych musi dokonać zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji niezwłocznie, najpóźniej do końca następnego dnia roboczego po otrzymaniu odpowiedniego zgłoszenia lub stwierdzeniu operacji.
Co istotne, obowiązek ten nie znika tylko dlatego, że bank uważa zachowanie klienta za rażąco nieostrożne.
Oznacza to, że instytucja finansowa nie powinna uzależniać pierwszego zwrotu środków od zakończenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego ewentualnego niedbalstwa poszkodowanego.
Nie jest to jednak bezwarunkowa gwarancja zachowania pieniędzy. Bank może później dochodzić ich odzyskania, jeżeli udowodni okoliczności uzasadniające odpowiedzialność klienta.
Orzeczenie TSUE nie oznacza, że każda osoba zgłaszająca utratę środków automatycznie otrzyma ostateczną ochronę przed stratą finansową.
Istnieją dwa istotne mechanizmy chroniące banki przed nadużyciami.
Bank może odstąpić od natychmiastowego zwrotu, jeżeli istnieją uzasadnione podstawy, by podejrzewać, że sam klient dopuścił się oszustwa.
Może chodzić na przykład o sytuację, w której posiadacz rachunku celowo uczestniczył w nieuczciwym procederze, a następnie próbuje odzyskać pieniądze, przedstawiając transakcję jako nieautoryzowaną.
Nie wystarczy jednak zwykłe przypuszczenie. Podejrzenia muszą być odpowiednio uzasadnione, a bank powinien postępować zgodnie z wymaganiami dotyczącymi zgłoszenia takich okoliczności właściwym organom.
Drugi mechanizm dotyczy sytuacji, gdy klient rzeczywiście dopuścił się rażącego niedbalstwa, które umożliwiło przeprowadzenie nieautoryzowanej transakcji.
W takim przypadku bank nadal powinien dokonać początkowego zwrotu, ale może następnie dochodzić od klienta odzyskania wypłaconych środków.
Ciężar udowodnienia rażącego niedbalstwa spoczywa na banku.
To ważne rozróżnienie. Sam fakt, że klient padł ofiarą phishingu, nie oznacza automatycznie, że dopuścił się rażącego niedbalstwa.
Ocena zależy od konkretnych okoliczności, w tym sposobu działania oszustów oraz zachowania poszkodowanego.
Sprawa, która doprowadziła do rozstrzygnięcia TSUE, dotyczy kobiety z Polski, która padła ofiarą phishingu.
Przestępcy wykorzystali fałszywą stronę internetową, na której poszkodowana podała swoje dane umożliwiające dostęp do bankowości elektronicznej.
W wyniku oszustwa z jej rachunku zniknęła kwota odpowiadająca około 700 euro.
Kobieta zwróciła się do banku o odzyskanie pieniędzy. Instytucja finansowa odmówiła jednak zwrotu, argumentując, że klientka dopuściła się rażącego niedbalstwa, udostępniając poufne informacje na nieautentycznej stronie.
Spór doprowadził do konieczności wyjaśnienia, czy bank może odmówić natychmiastowego zwrotu pieniędzy, zanim kwestia odpowiedzialności klienta zostanie ostatecznie rozstrzygnięta.
TSUE wskazał, że podejrzenie rażącego niedbalstwa nie zwalnia banku z obowiązku początkowego zwrotu środków.
Oszustwa internetowe przybierają coraz bardziej złożone formy. Przestępcy podszywają się pod banki, instytucje publiczne, firmy kurierskie i serwisy internetowe.
Często wykorzystują wiadomości SMS, e-maile lub strony łudząco podobne do prawdziwych witryn bankowych.
Jedną z najpopularniejszych metod jest phishing, polegający na wyłudzaniu danych logowania lub innych poufnych informacji.
Innym zagrożeniem jest SIM swapping, czyli przejęcie numeru telefonu ofiary, które może ułatwić przestępcom uzyskanie dostępu do usług zabezpieczonych kodami SMS.
Przykładem sporów dotyczących odpowiedzialności banków jest opisywana we Francji sprawa klientki BNP Paribas, która straciła około 17 tysięcy euro po przejęciu jej numeru telefonu.
Bank odmówił zwrotu pieniędzy, wskazując, że oszukańcze transakcje zostały uwierzytelnione za pomocą cyfrowego mechanizmu autoryzacyjnego.
Takie przypadki pokazują, jak istotne jest rozróżnienie pomiędzy technicznym uwierzytelnieniem transakcji a rzeczywistą zgodą klienta na jej wykonanie.
Rozstrzygnięcie TSUE jest szczególnie istotne dla polskich konsumentów, ponieważ dotyczy interpretacji unijnych przepisów regulujących usługi płatnicze.
W Polsce zasady zwrotu nieautoryzowanych transakcji wynikają przede wszystkim z ustawy o usługach płatniczych, wdrażającej unijną dyrektywę PSD2.
Dla osób, które straciły pieniądze w wyniku oszustwa, znaczenie mają trzy podstawowe kwestie:
Należy jednocześnie pamiętać, że nie każda płatność wykonana pod wpływem oszustwa jest automatycznie uznawana za nieautoryzowaną. Jeżeli klient sam świadomie zatwierdził przelew, nawet będąc wprowadzonym w błąd przez przestępcę, ocena prawna może być odmienna.
Wyrok z 15 października nie tworzy od podstaw nowego systemu ochrony klientów. Wyjaśnia sposób stosowania przepisów, które już wcześniej nakładały na banki obowiązek szybkiego reagowania na nieautoryzowane płatności.
Jego znaczenie polega przede wszystkim na określeniu kolejności działań.
Najpierw bank powinien dokonać zwrotu, o ile nie zachodzi przewidziany prawem wyjątek dotyczący uzasadnionego podejrzenia oszustwa klienta. Dopiero później może dochodzić odpowiedzialności poszkodowanego za rażące niedbalstwo.
Dla ofiar cyberprzestępców to istotne wyjaśnienie: samo popełnienie błędu nie daje bankowi prawa do automatycznego wstrzymania zwrotu pieniędzy.
Ostateczna odpowiedzialność za stratę nadal zależy jednak od okoliczności konkretnej sprawy.
Tak. Wszystkie artykuły redakcyjne, wiadomości i wywiady są dostępne bezpłatnie dla naszych czytelników. Naszą misją jest dostarczanie rzetelnej wiedzy bez barier.
Wystarczy skorzystać z zakładki „Kontakt”. Jeśli temat ma kluczowe znaczenie dla Polonii w Beneluksie, zajmiemy się nim niezwłocznie.
Tak. Oferujemy profesjonalne formaty takie jak artykuł sponsorowany oraz pakiety biznesowe. Przejdź do zakładki „Współpraca”, i skontaktuj się z redakcją Nowinki.
Artykuły redakcyjne są tworzone niezależnie przez nasz zespół i dotyczą faktów. Artykuły sponsorowane to płatne publikacje wspierające lokalny biznes.
Nasz newsletter wysyłamy raz w tygodniu. To syntetyczny raport zawierający najważniejsze wydarzenia, pozbawiony szumu z mediów społecznościowych.
Choć nasze główne operacje skupiają się wokół stolicy Europy (Brukseli), monitorujemy i raportujemy wydarzenia ważne dla Polaków w całym Beneluksie.
Najważniejsze informacje ze świata biznesu, technologii i życia Polonii w Beneluksie. Bez szumu, prosto na Twoją skrzynkę.