Miliardy kontra zdrowie. Belgia mówi „nie” przełomowemu lekowi na otyłość

‍

‍

Belgijski minister zdrowia Frank Vandenbroucke zdecydował, że lek Wegovy, stosowany w leczeniu otyłości, nie zostanie objęty refundacją. Preparat produkowany przez duńską firmę Novo Nordisk zdobył ogromną popularność dzięki swojej skuteczności w ograniczaniu apetytu i wspomaganiu znaczącej utraty masy ciała przy zaledwie jednym zastrzyku tygodniowo.

‍

Uzasadniając decyzję, minister wskazał na kilka czynników. Wśród nich znalazły się nadal istniejące wątpliwości medyczne, ryzyko ponownego przybierania na wadze po zakończeniu terapii oraz konieczność kompleksowego podejścia do leczenia otyłości z udziałem dietetyków, psychologów i fizjoterapeutów.

‍

Argumenty budzą wątpliwości

‍

Zdaniem krytyków przedstawiona argumentacja nie jest całkowicie przekonująca. Zwracają oni uwagę, że otyłość jest chorobą przewlekłą, a w przypadku schorzeń przewlekłych długoterminowe leczenie stanowi standard postępowania. Powrót części utraconej masy ciała po zakończeniu terapii nie musi więc być argumentem przeciw refundacji, lecz może przemawiać za jej utrzymaniem przez dłuższy okres.

‍

Pojawiają się również pytania o spójność polityki refundacyjnej. Belgia finansuje już leczenie preparatami Ozempic i Mounjaro u pacjentów z cukrzycą. Są to leki o podobnym mechanizmie działania. Oznacza to, że problem nie dotyczy samej substancji aktywnej, lecz zastosowania jej w leczeniu otyłości.

‍

Koszt, którego system może nie udźwignąć

‍

Coraz częściej wskazuje się, że rzeczywistym powodem odmowy refundacji są względy finansowe. Gdyby Wegovy został szeroko udostępniony wszystkim kwalifikującym się pacjentom, koszt dla belgijskiego systemu opieki zdrowotnej mógłby sięgnąć miliardów euro.

‍

Skala potencjalnego problemu jest ogromna. Szacuje się, że nadwagę ma około połowa mieszkańców Belgii, a blisko jedna szósta społeczeństwa zmaga się z otyłością. Przy tak dużej liczbie potencjalnych beneficjentów refundacja mogłaby znacząco obciążyć budżet zabezpieczenia społecznego.

‍

W efekcie rząd stanął przed klasycznym dylematem: jak pogodzić dostęp do nowoczesnych terapii z ograniczonymi możliwościami finansowymi państwa.

‍

Francja wybiera inną drogę

‍

Dodatkowych emocji dostarcza przykład Francji. Od 15 czerwca 2026 roku francuski system ochrony zdrowia ma rozpocząć refundację Wegovy w sposób selektywny i pod ścisłą kontrolą. Program ma obejmować przede wszystkim pacjentów z najcięższymi postaciami otyłości oraz dodatkowymi czynnikami ryzyka zdrowotnego.

‍

Dla zwolenników refundacji jest to dowód, że możliwe jest znalezienie kompromisu pomiędzy potrzebami pacjentów a ochroną publicznych finansów. Zamiast powszechnego finansowania można bowiem zastosować precyzyjne kryteria kwalifikacji.

‍

Spór o pieniądze czy o zdrowie?

‍

Decyzja belgijskiego rządu pozostaje przedmiotem debaty. Wielu ekspertów przyznaje, że obawy o stabilność budżetu są uzasadnione. Jednocześnie pojawiają się głosy, że społeczeństwo powinno usłyszeć wprost, iż główną przeszkodą są koszty terapii, a nie wyłącznie argumenty medyczne.

‍

Niezależnie od oceny decyzji jedno wydaje się pewne: wraz ze wzrostem liczby osób cierpiących na otyłość oraz rozwojem skutecznych terapii farmakologicznych podobne dyskusje będą pojawiały się coraz częściej w całej Europie.

‍