Giganci naftowi zarabiają na kryzysie? Sześć państw UE żąda nadzwyczajnego podatku

‍

‍

Niemcy, Włochy, Austria, Polska, Hiszpania i Portugalia opowiadają się za wprowadzeniem na poziomie Unii Europejskiej nadzwyczajnego podatku od zysków koncernów naftowych, których rentowność wzrosła od początku wojny w Iranie.

‍

Zdaniem autorów inicjatywy firmy z sektora naftowego skorzystały na gwałtownych zmianach na rynku energii związanych między innymi z blokadą cieśniny Ormuz. Państwa wskazują, że marże przedsiębiorstw rosły szybciej niż same notowania ropy.

‍

Propozycja została przedstawiona we wspólnym liście skierowanym do Irlandii, sprawującej rotacyjną prezydencję w Unii Europejskiej. Dokument, z którym 22 sierpnia zapoznała się agencja AFP, zawiera apel o podjęcie sprawy na szczeblu całej Wspólnoty.

‍

Pieniądze miałyby wrócić do konsumentów

‍

Sześć państw proponuje, aby nadzwyczajne zyski sektora zostały objęte specjalną daniną. Zebrane w ten sposób środki miałyby następnie zostać wykorzystane na rzecz konsumentów, którzy mierzą się ze wzrostem kosztów energii i życia.

‍

W przedstawionej inicjatywie nie określono jednak dokładnego mechanizmu pobierania podatku ani sposobu przekazywania pieniędzy gospodarstwom domowym.

‍

Autorzy listu zwracają uwagę, że obecna sytuacja należy do najpoważniejszych wstrząsów podażowych ostatnich dekad. Jednocześnie podkreślają, że rentowność koncernów oraz marże na produktach rafinowanych wzrosły w stopniu przewyższającym zwyżkę cen samej ropy.

‍

Ich zdaniem sytuacja staje się szczególnie istotna w momencie, gdy w wielu państwach narasta społeczne niezadowolenie związane z rosnącymi kosztami utrzymania.

‍

Berlin: firmy nie powinny zarabiać nadmiernie na kryzysie

‍

Niemiecki minister finansów Lars Klingbeil wielokrotnie podkreślał, że przedsiębiorstwa energetyczne nie powinny wykorzystywać kryzysu do nadmiernego obciążania klientów.

‍

Źródło w niemieckim resorcie finansów, cytowane przez AFP, wskazało, że ponadprzeciętne zyski wynikające bezpośrednio z sytuacji kryzysowej powinny ostatecznie zostać zwrócone konsumentom.

‍

Takie rozwiązania nie są standardowym instrumentem europejskiej polityki gospodarczej, jednak UE ma już doświadczenie z podobnym mechanizmem.

‍

Podobny mechanizm zastosowano po wybuchu wojny w Ukrainie

‍

Na początku wojny w Ukrainie Unia Europejska zdecydowała się na rozwiązania mające objąć nadzwyczajne dochody przedsiębiorstw energetycznych osiągane w warunkach gwałtownego wzrostu cen.

‍

Obecna propozycja nawiązuje do tamtego podejścia, choć jej szczegółowe zasady dopiero musiałyby zostać uzgodnione przez państwa członkowskie.

‍

Ministrowie gospodarki Niemiec, Włoch, Austrii, Polski, Hiszpanii i Portugalii chcą, aby temat nowej daniny znalazł się w programie zaplanowanego na wrzesień 2026 roku spotkania europejskich ministrów gospodarki.

‍

Dopiero rozmowy na szczeblu UE pokażą, czy inicjatywa uzyska wystarczające poparcie oraz jak ewentualny podatek miałby być naliczany i w jaki sposób wpływy z niego trafiłyby do konsumentów.

‍