Dlaczego warto mieć gotówkę? Banki centralne mówią wprost

‍

‍

W Europie coraz głośniej mówi się o potrzebie posiadania gotówki. Po rekomendacjach wydanych m.in. w Szwecji i Holandii, temat bezpieczeństwa płatności powrócił do debaty publicznej.

‍

Stanowisko w tej sprawie zabrał również Narodowy Bank Polski, który podkreśla, że gotówka powinna pozostać dostępna, powszechnie akceptowana i funkcjonalna — zwłaszcza w sytuacjach kryzysowych.

‍

Zalecenia z Europy: zabezpieczenie na kilka dni

‍

W Szwecji bank centralny zalecił, aby każda dorosła osoba posiadała równowartość około 1000 koron w gotówce. Wskazano również, by:

‍

• korzystać z gotówki na co dzień,
• posiadać karty z różnych banków,
• mieć dostęp do alternatywnych metod płatności.

‍

Podobne podejście przyjęto w Holandii, gdzie sugeruje się utrzymywanie zapasu gotówki pozwalającego na pokrycie podstawowych wydatków przez kilka dni.

‍

NBP: gotówka to kwestia bezpieczeństwa

‍

Rzecznik NBP Maciej Antes podkreśla, że bank centralny koncentruje się na zapewnieniu stabilności obrotu gotówkowego.

‍

Jednym z kluczowych elementów tych działań jest powołana w 2019 roku Rada ds. obrotu gotówkowego, która skupia instytucje publiczne i prywatne odpowiedzialne za funkcjonowanie systemu płatniczego.

‍

Rada odegrała szczególną rolę w czasie pandemii oraz na początku wojny w Ukrainie, opracowując strategie zapewniające ciągłość dostępu do gotówki.

‍

„Gotówka zawsze się sprawdza”

‍

Prezes NBP Adam Glapiński wielokrotnie podkreślał znaczenie fizycznego pieniądza.

‍

Zwracał uwagę, że w sytuacjach awarii systemów cyfrowych — takich jak brak dostępu do bankomatów, kart czy przelewów — to właśnie gotówka pozostaje jedynym pewnym środkiem płatniczym.

‍

Polacy wciąż przywiązani do gotówki

‍

Dane NBP pokazują, że gotówka nadal odgrywa ważną rolę społeczną:

‍

• 43% Polaków deklaruje emocjonalny związek z banknotami,
• ponad połowa postrzega je jako symbol narodowy.

‍

Jednocześnie pojawiają się sygnały, że dostęp do gotówki może się pogarszać.

‍

Coraz mniej bankomatów i nowe ograniczenia

‍

Zmiany w sektorze finansowym wpływają na dostępność fizycznego pieniądza:

‍

• banki ograniczają liczbę placówek,
• operatorzy bankomatów wskazują na rosnące koszty,
• pojawiają się limity wypłat (np. w sieci Euronet),
• rośnie ryzyko tzw. „pustyń gotówkowych”.

‍

To miejsca, gdzie dostęp do gotówki staje się utrudniony lub niemożliwy.

‍

Nowe przepisy UE: limity płatności

‍

Unia Europejska wprowadza również regulacje dotyczące płatności gotówkowych.

‍

Od 2027 roku:

‍

• maksymalna płatność gotówką wyniesie 10 tys. euro,
• przy kwotach powyżej 3 tys. euro konieczna będzie identyfikacja płacącego.

‍

Celem tych zmian jest walka z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu.

‍

Między wygodą a bezpieczeństwem

‍

Europa stoi dziś przed dylematem: jak pogodzić wygodę płatności cyfrowych z bezpieczeństwem finansowym.

‍

Coraz więcej instytucji wskazuje, że całkowite odejście od gotówki może być ryzykowne. Dlatego zamiast jej eliminacji, coraz częściej mówi się o równowadze — gdzie gotówka pozostaje zabezpieczeniem na wypadek nieprzewidzianych sytuacji.

‍