Hazard online wciąga mocniej, niż myślisz. Oto co mówi WHO

‍

Kasyna internetowe i zakłady sportowe należą dziś do najdynamiczniej rozwijających się form rozrywki online. Szybkie tempo gry, natychmiastowa gratyfikacja i wizja wygranej tworzą mieszankę silnie oddziałującą na emocje.

‍

Za atrakcyjnością hazardu stoją jednak konkretne mechanizmy psychologiczne oraz dane statystyczne, które pokazują, że dla części graczy rozrywka może przerodzić się w problem.

‍

Skala zjawiska – co pokazują badania?

‍

Według danych Światowa Organizacja Zdrowia około 1,2% dorosłych na świecie spełnia kryteria zaburzenia hazardowego. Jednocześnie różne analizy wskazują, że problemowe granie — w zależności od kraju i metodologii — może dotyczyć od 0,1% do nawet 5–6% populacji.

‍

Istotne jest również to, że osoby grające w sposób szkodliwy mogą generować nawet około 60% wszystkich strat w sektorze hazardowym. Pokazuje to, jak duże znaczenie ma edukacja i wczesna profilaktyka.

‍

Wielka Brytania

‍

Na rynku brytyjskim, gdzie dostępne są szczegółowe dane publiczne:

‍

2,7% dorosłych uzyskało wynik wskazujący na poważny problem hazardowy (PGSI 8+),

47% dorosłych brało udział w jakiejkolwiek formie hazardu w ciągu ostatnich czterech tygodni,

około 17% uczestniczyło w hazardzie online (bez samych loterii).

‍

Polska

‍

W Polsce badania dotyczące e-hazardu wskazują, że 4,1% dorosłych deklarowało udział w grach online. W tej grupie ponad jedna czwarta spełniała kryteria problemowego grania według zastosowanych narzędzi diagnostycznych. Warto pamiętać, że stosowane skale (PGSI, DSM, SOGS) różnią się metodologią, dlatego bezpośrednie porównania między krajami bywają utrudnione.

‍

Dlaczego mózg „lubi” hazard?

‍

Hazard opiera się na jednym z najsilniejszych mechanizmów psychologicznych: zmiennym, nieprzewidywalnym systemie nagród. Wygrana nie pojawia się regularnie, lecz losowo — a taka forma gratyfikacji szczególnie silnie aktywuje układ dopaminowy.

‍

Istotną rolę odgrywa również tzw. efekt „prawie wygranej” (near-miss). Nawet gdy gracz realnie przegrywa, mózg reaguje podobnie jak przy sukcesie, wzmacniając motywację do dalszej gry.

‍

Do tego dochodzą błędy poznawcze:

‍

złudzenie kontroli,

przekonanie „teraz musi się udać” (gambler’s fallacy),

próby odrabiania strat (chasing).

‍

To właśnie te mechanizmy sprawiają, że gra może trwać dłużej, niż pierwotnie planowano.

‍

Czy hazard online zwiększa ryzyko?

‍

Badania wskazują, że środowisko cyfrowe może wzmacniać intensywność doświadczenia. Wpływ mają m.in.:

‍

szybkie tempo rozgrywki (wiele zdarzeń w krótkim czasie),

dostępność 24 godziny na dobę,

zakłady „na żywo”,

uproszczone płatności elektroniczne.

‍

Im krótszy czas na podjęcie decyzji, tym mniejsza przestrzeń na refleksję. Dlatego limity czasowe i finansowe odgrywają kluczową rolę w profilaktyce.

‍

Hazard a zdrowie psychiczne

‍

Zaburzenie hazardowe zostało sklasyfikowane przez Światowa Organizacja Zdrowia w ICD-11 jako jednostka medyczna, obok uzależnień od substancji.

‍

Przeglądy badań wskazują na częste współwystępowanie problemowego grania z depresją, zaburzeniami lękowymi oraz nadużywaniem alkoholu czy innych substancji. To podkreśla, że problem nie ogranicza się wyłącznie do kwestii finansowych.

‍

Odpowiedzialna gra — realne narzędzia

‍

Eksperci rekomendują kilka podstawowych zasad:

‍

stalanie limitów wpłat i czasu gry,

traktowanie hazardu jako formy rozrywki, a nie sposobu zarabiania,

regularne przerwy,

korzystanie z opcji samowykluczenia w przypadku utraty kontroli.

‍

Podejście oparte na edukacji i samokontroli znacząco zmniejsza ryzyko rozwoju problemu.

‍

Podsumowanie

‍

Hazard online może być emocjonującą formą rozrywki, jednak jego atrakcyjność opiera się na silnych mechanizmach psychologicznych.

‍

Dane pokazują, że:

‍

niewielki, lecz istotny odsetek populacji doświadcza problemowego grania,

zmienny system nagród i błędy poznawcze wzmacniają zaangażowanie,

narzędzia limitujące oraz świadomość ryzyka realnie pomagają ograniczyć negatywne skutki.

‍

Kluczowa nie jest sama obecność hazardu w przestrzeni cyfrowej, lecz poziom wiedzy i odpowiedzialności graczy.

‍