ChatGPT oficjalnie uznany przez UE za bardzo dużą wyszukiwarkę. To przełom dla AI

© Shutterstock

‍

To przełomowa decyzja dla rynku sztucznej inteligencji w Europie. Komisja Europejska formalnie uznała ChatGPT za „bardzo dużą wyszukiwarkę internetową” – VLOSE – w rozumieniu unijnego aktu o usługach cyfrowych (DSA). Powodem jest ogromna skala usługi: ChatGPT ma średnio 159,1 mln aktywnych użytkowników miesięcznie w Unii Europejskiej.

‍

Decyzja oznacza objęcie usługi OpenAI zaostrzonym systemem odpowiedzialności i nadzoru przewidzianym dla największych usług cyfrowych funkcjonujących na europejskim rynku.

‍

Dla przeciętnego użytkownika nie oznacza to jednak, że z dnia na dzień zmieni się wygląd ChatGPT czy sposób prowadzenia rozmów. Najważniejsze nowe obowiązki dotyczą przede wszystkim OpenAI.

‍

ChatGPT oficjalnie w kategorii największych usług cyfrowych

‍

Komisja Europejska ogłosiła decyzję 31 sierpnia 2026 roku.

‍

ChatGPT otrzymał status Very Large Online Search Engine (VLOSE), czyli bardzo dużej wyszukiwarki internetowej w rozumieniu DSA.

‍

Tego samego dnia Bruksela objęła specjalnym statusem również Reddit oraz Roblox. Te dwie usługi zostały sklasyfikowane jako VLOP – Very Large Online Platform.

‍

Kluczowe znaczenie ma liczba użytkowników.

‍

Unijny próg kwalifikujący usługę do zaostrzonego reżimu wynosi 45 mln średnich miesięcznych aktywnych użytkowników w UE.

ChatGPT przekracza go ponad trzykrotnie.

‍

Według danych Komisji Europejskiej usługa OpenAI osiągnęła 159,1 mln średnich miesięcznych aktywnych użytkowników w Unii Europejskiej.

‍

Dlaczego chatbot jest traktowany jak wyszukiwarka?

‍

Dla wielu użytkowników najbardziej zaskakującym elementem decyzji może być sama klasyfikacja.

‍

ChatGPT powszechnie kojarzony jest przecież przede wszystkim z generatywną sztuczną inteligencją i chatbotem, a nie tradycyjną wyszukiwarką internetową. Współczesna usługa może jednak również wyszukiwać informacje w internecie i wykorzystywać znalezione źródła do przygotowywania odpowiedzi.

‍

Z perspektywy unijnych regulacji znaczenie ma więc nie tyle potoczne określenie produktu, ile sposób funkcjonowania konkretnej usługi. W rezultacie ChatGPT znalazł się w kategorii VLOSE, w której funkcjonują również największe klasyczne wyszukiwarki internetowe.

‍

Co właściwie zmieni się dla użytkowników ChatGPT?

‍

W krótkiej perspektywie przeciętny użytkownik nie powinien oczekiwać nagłej rewolucji w korzystaniu z usługi.

‍

Decyzja Komisji nie oznacza automatycznie zmiany interfejsu, likwidacji funkcji czy ograniczenia dostępu do ChatGPT.

‍

Największa zmiana zachodzi po stronie OpenAI Ireland Limited, czyli podmiotu odpowiedzialnego za usługę na rynku UE.

‍

Status VLOSE uruchamia dodatkowe obowiązki przewidziane przez DSA dla największych usług cyfrowych.

‍

Ich podstawowym celem jest zwiększenie odpowiedzialności podmiotów, których systemy mają potencjalnie bardzo duży wpływ na europejskie społeczeństwo.

‍

Zdrowie psychiczne, dzieci, wybory i nielegalne treści

‍

Jednym z najważniejszych nowych obowiązków będzie ocena i ograniczanie ryzyka systemowego wynikającego zarówno z samej usługi, jak i wykorzystywanych przez nią systemów algorytmicznych.

‍

Komisja Europejska wskazuje kilka szczególnie istotnych obszarów.

‍

OpenAI będzie musiało analizować ryzyka związane między innymi z:

‍

rozpowszechnianiem nielegalnych treści,

‍

negatywnym wpływem na osoby niepełnoletnie,

‍

fizycznym i psychicznym dobrostanem użytkowników,

‍

prawami podstawowymi,

‍

procesami wyborczymi,

‍

oraz bezpieczeństwem publicznym.

‍

W praktyce oznacza to znacznie bardziej formalny system analizowania potencjalnego wpływu ChatGPT na europejskich użytkowników i społeczeństwo.

‍

Nie tylko ChatGPT. Reddit i Roblox również pod lupą

‍

Decyzja z 31 sierpnia nie dotyczy wyłącznie sztucznej inteligencji.

‍

Reddit został uznany za bardzo dużą platformę internetową po zadeklarowaniu 57,2 mln średnich miesięcznych aktywnych użytkowników w UE.

‍

Podobny status otrzymał Roblox, który według zestawienia Komisji dociera średnio do około 46,6 mln użytkowników miesięcznie w Unii.

‍

ChatGPT zdecydowanie wyróżnia się jednak skalą. Z wynikiem 159,1 mln znajduje się znacznie powyżej minimalnego progu 45 mln użytkowników uruchamiającego specjalny reżim DSA.

‍

OpenAI ma cztery miesiące

‍

Decyzja Komisji uruchomiła również konkretny harmonogram.

‍

ChatGPT, Reddit i Roblox mają cztery miesiące od formalnego wyznaczenia, aby dostosować się do dodatkowych obowiązków przewidzianych przez DSA dla VLOSE i VLOP.

‍

Oznacza to, że wymagania powinny zostać spełnione do końca grudnia 2026 roku.

‍

Dla OpenAI rozpoczyna się więc okres intensywnego dostosowywania procedur do europejskich wymogów.

‍

Europa zwiększa kontrolę nad gigantami internetu

‍

Status VLOSE nie jest symboliczną etykietą.

‍

DSA został skonstruowany w taki sposób, aby największe platformy i wyszukiwarki – ze względu na skalę ich oddziaływania – ponosiły większą odpowiedzialność niż niewielkie usługi internetowe.

‍

ChatGPT trafia tym samym do regulacyjnej grupy największych usług cyfrowych działających na europejskim rynku.

‍

Komisja Europejska podkreśla, że skala oddziaływania takich platform uzasadnia zastosowanie wobec nich wyższych standardów kontroli i odpowiedzialności.

‍

ChatGPT wchodzi w nowy etap europejskiej historii

‍

Decyzja pokazuje również, jak szybko zmienia się sposób korzystania z internetu.

‍

Jeszcze kilka lat temu podział wydawał się stosunkowo prosty: wyszukiwarka znajdowała strony internetowe, platforma społecznościowa łączyła użytkowników, a chatbot prowadził rozmowę.

Generatywna sztuczna inteligencja zaczęła zacierać te granice.

‍

ChatGPT może odpowiadać na pytania, analizować materiały, generować treści, a w odpowiednich trybach również wyszukiwać aktualne informacje w internecie.

Europejskie prawo zaczyna więc obejmować te nowe sposoby dostępu do informacji istniejącymi kategoriami regulacyjnymi.

‍

159 milionów użytkowników robi różnicę

‍

Najważniejszym powodem objęcia ChatGPT zaostrzonym reżimem jest jego skala.

‍

159,1 mln średnich miesięcznych aktywnych użytkowników w UE oznacza, że z usługi korzysta liczba osób odpowiadająca ogromnej części populacji Unii.

‍

Z punktu widzenia Brukseli system o takim zasięgu może mieć realny wpływ na dostęp do informacji, bezpieczeństwo użytkowników czy debatę publiczną. Dlatego OpenAI będzie teraz funkcjonować w Europie pod znacznie bardziej rozbudowanym nadzorem wynikającym z DSA.

‍

Dla użytkowników najważniejsza wiadomość brzmi jednak: ChatGPT nie zostaje zakazany ani wycofany z Europy.

‍

Zmienia się przede wszystkim poziom odpowiedzialności regulacyjnej spoczywającej na firmie stojącej za usługą.

‍