30 lat badał raka. Profesor ostrzega: te codzienne nawyki mogą mieć znaczenie

‍

‍

Rak jest powszechnie uznawany za grupę chorób, w których kluczową rolę odgrywają zmiany genetyczne w komórkach. Prof. Thomas N. Seyfried, amerykański badacz zajmujący się biologią, biochemią i genetyką, od lat promuje jednak inną hipotezę. Jego zdaniem zaburzenia metabolizmu komórkowego mogą być fundamentalnym elementem rozwoju nowotworów.

‍

Seyfried, związany z Boston College, poświęcił tej problematyce dekady pracy. Uważa, że styl życia ma ogromne znaczenie dla ryzyka zachorowania i wskazuje siedem obszarów, na które warto zwrócić szczególną uwagę.

‍

Należy przy tym zaznaczyć, że jego poglądy dotyczące metabolicznej teorii raka, diety ketogenicznej czy postu nie są równoznaczne z obowiązującym konsensusem onkologicznym, a diety nie należy traktować jako zamiennika leczenia przeciwnowotworowego.

‍

Rak: geny czy metabolizm?

‍

Seyfried kwestionuje przedstawianie raka przede wszystkim jako choroby wynikającej z mutacji genetycznych. Według rozwijanej przez niego koncepcji punktem wyjścia mogą być zaburzenia funkcjonowania mitochondriów i metabolizmu energetycznego komórek.

‍

Z tego założenia wynika jego zainteresowanie metodami wpływającymi na dostępność glukozy i ciał ketonowych oraz ogólną kondycję metaboliczną organizmu.

‍

Profesor przywołuje między innymi przypadek Pablo Kelly'ego, pacjenta z nowotworem mózgu, który zdecydował się na podejście metaboliczne obejmujące dietę o bardzo niskiej zawartości węglowodanów. Po kilku latach przeszedł operację.

‍

Pojedynczy przypadek pacjenta nie jest jednak dowodem na skuteczność określonej terapii u innych chorych. Leczenie nowotworów powinno być prowadzone przez zespół medyczny zgodnie z rodzajem i stadium choroby.

‍

1. Kontrolowanie poziomu cukru we krwi

‍

Pierwszą zasadą wskazywaną przez Seyfrieda jest dbanie o zdrowie metaboliczne i unikanie dużych wahań glukozy.

‍

Profesor zaleca ograniczenie przede wszystkim cukrów prostych oraz wysoko przetworzonej żywności i rafinowanych węglowodanów.

‍

Nie oznacza to jednak, że samo ograniczenie cukru może „zagłodzić raka”. Organizm potrafi wytwarzać glukozę również wtedy, gdy jej ilość w diecie zostanie znacząco zmniejszona.

‍

2. Dieta ketogeniczna

‍

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów koncepcji Seyfrieda jest dieta ketogeniczna. Zakłada ona bardzo niską podaż węglowodanów, dzięki czemu organizm zaczyna w większym stopniu wykorzystywać tłuszcze i powstające z nich ciała ketonowe.

‍

Seyfried bada możliwość wykorzystania takiego stanu metabolicznego jako elementu wspierającego terapię niektórych nowotworów.

‍

Dieta ketogeniczna jest jednak intensywnie badana w tym kontekście i nie stanowi uniwersalnej, samodzielnej terapii przeciwnowotworowej. Pacjenci onkologiczni nie powinni rozpoczynać restrykcyjnych diet bez konsultacji z lekarzem lub dietetykiem klinicznym.

‍

3. Ograniczanie przewlekłych stanów zapalnych

‍

Kolejnym elementem jest przeciwdziałanie przewlekłym stanom zapalnym. Seyfried zwraca uwagę na dietę opartą na możliwie mało przetworzonych produktach oraz ograniczenie nadmiaru cukru i wysoko przetworzonej żywności.

‍

W codziennym jadłospisie mogą znaleźć się m.in. warzywa, ryby, oliwa z oliwek, orzechy czy inne produkty dostarczające wartościowych składników odżywczych.

‍

Profesor zwraca również uwagę na znaczenie ograniczania przewlekłego stresu.

‍

4. Post i przerwy między posiłkami

‍

Seyfried interesuje się również wpływem postu na metabolizm. Ograniczenie dostarczania energii może prowadzić do spadku poziomu glukozy oraz zwiększenia produkcji ciał ketonowych.

‍

Z postem związana jest także autofagia — naturalny proces zachodzący w komórkach, podczas którego ich uszkodzone lub zbędne elementy są poddawane degradacji i recyklingowi.

‍

Nie oznacza to jednak, że post jest potwierdzonym sposobem leczenia raka. U osób chorujących onkologicznie może być wręcz ryzykowny, szczególnie w przypadku niedożywienia lub utraty masy ciała, dlatego takie działania wymagają konsultacji ze specjalistą.

‍

5. Ograniczenie przewlekłego stresu

‍

Kolejną zasadą jest odpowiednia regeneracja psychiczna.

‍

Długotrwały stres może negatywnie wpływać na wiele procesów zachodzących w organizmie. Seyfried zwraca w tym kontekście uwagę m.in. na zdrowie metaboliczne i procesy zapalne.

‍

Pomocne mogą być odpoczynek, regularna aktywność fizyczna oraz techniki relaksacyjne.

‍

6. Regularna aktywność fizyczna

‍

Ćwiczenia stanowią kolejny filar profilaktyki wymieniany przez profesora.

‍

Regularny ruch pomaga kontrolować masę ciała i poziom glukozy, wpływa na metabolizm oraz poprawia ogólną kondycję organizmu.

‍

Aktywność fizyczna jest również jednym z elementów profilaktyki nowotworowej wspieranych przez główne organizacje zajmujące się zdrowiem publicznym.

‍

7. Sen i regeneracja

‍

Ostatnim punktem jest odpowiednia ilość i jakość snu.

‍

Seyfried podkreśla znaczenie nocnej regeneracji dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, w tym procesów metabolicznych. Regularny sen jest również ważnym elementem ogólnie rozumianego zdrowego stylu życia.

‍

Styl życia rzeczywiście ma znaczenie, ale rak ma wiele przyczyn

‍

Seyfried wskazuje także na obserwacje dotyczące społeczności prowadzących tradycyjny tryb życia. Jego zdaniem wzrost częstości niektórych chorób po przejściu na zachodni model żywienia i życia stanowi argument przemawiający za dużym znaczeniem czynników środowiskowych i metabolicznych.

‍

Współczesna wiedza medyczna również wskazuje, że części nowotworów można zapobiegać poprzez modyfikację czynników ryzyka, takich jak palenie tytoniu, spożywanie alkoholu, nadmierna masa ciała, brak aktywności fizycznej, niektóre infekcje czy ekspozycja na promieniowanie UV.

‍

Nie oznacza to jednak, że każdy przypadek raka jest konsekwencją stylu życia. Rozwój nowotworów jest złożonym procesem, na który mogą wpływać m.in. wiek, przypadkowe mutacje, predyspozycje genetyczne, środowisko oraz zachowania zdrowotne.

‍

Tezy Seyfrieda dotyczące metabolizmu pozostają interesującym kierunkiem badań, ale nie powinny być interpretowane jako argument za rezygnacją z diagnostyki lub standardowego leczenia onkologicznego.

‍