Rodzice robią to każdego dnia. Eksperci ostrzegają przed skutkami dla dzieci

‍

‍

Lato to czas rodzinnych wyjazdów, zdjęć i filmów, które często trafiają do mediów społecznościowych. Choć dzieci naturalnie stają się częścią takich relacji, eksperci zwracają uwagę, że publikowanie ich wizerunku powinno odbywać się z poszanowaniem ich prawa do decydowania o sobie. Zamiast kierować się zakazami, warto budować rodzinne zasady oparte na rozmowie i wzajemnym szacunku.

‍

Cyfrowy ślad powstaje bardzo wcześnie

‍

Dzisiejsze dzieci zaczynają funkcjonować w świecie cyfrowym już od pierwszych lat życia. W praktyce oznacza to, że ich internetowy ślad często powstaje jeszcze zanim same zaczną świadomie korzystać z sieci.

‍

Badanie „Dzieci a czas przed ekranem”, przygotowane na zlecenie platformy edukacyjnej Novakid, pokazuje, że aż 83 proc. polskich rodziców deklaruje, iż ich dzieci korzystają ze smartfona przynajmniej raz w tygodniu. Z kolei blisko 40 proc. najmłodszych rozpoczyna kontakt z urządzeniami cyfrowymi jeszcze przed rozpoczęciem nauki w szkole podstawowej.

‍

To pokazuje, że rozmowy o prywatności, bezpieczeństwie oraz odpowiedzialnym publikowaniu zdjęć powinny rozpocząć się równie wcześnie jak edukacja cyfrowa.

‍

Dziecko powinno mieć wpływ na swój wizerunek

‍

Specjaliści podkreślają, że przed opublikowaniem zdjęcia lub nagrania warto zapytać dziecko o zgodę i wyjaśnić, gdzie materiał zostanie udostępniony oraz kto będzie mógł go zobaczyć.

‍

Równie ważne jest traktowanie tej zgody jako decyzji, którą dziecko może w przyszłości zmienić. Jeśli po pewnym czasie poczuje dyskomfort związany z publikacją, materiał powinien zostać usunięty bez podważania jego odczuć.

‍

Dobrą praktyką pozostaje również rezygnacja z udostępniania bieżącej lokalizacji podczas rodzinnych wyjazdów, co dodatkowo zwiększa poziom bezpieczeństwa.

‍

Nawet zamknięte grupy nie zwalniają z pytania o zgodę

‍

Eksperci przypominają, że ograniczenie grona odbiorców – na przykład poprzez publikację zdjęcia wyłącznie w prywatnej grupie lub przesłanie go rodzinie – nie oznacza, że można pominąć zdanie dziecka.

‍

To właśnie codzienne zachowania rodziców uczą najmłodszych, że prywatność i granice innych osób obowiązują zarówno w świecie rzeczywistym, jak i w internecie.

‍

Jak podkreśla Elżbieta Henschke-Michałowska, Regional Director w Novakid, pytanie dziecka o zgodę oraz respektowanie jego decyzji pomaga budować świadomość, że ma ono prawo decydować o własnym wizerunku. To cenna lekcja asertywności, która przydaje się również w relacjach poza światem cyfrowym.

‍

Wakacyjne wyjazdy to dobra okazja do nauki cyfrowej asertywności

‍

Kolonie, obozy i zagraniczne wyjazdy stwarzają wiele sytuacji, w których dzieci mogą zostać sfotografowane lub nagrane przez rówieśników. Dlatego warto wcześniej porozmawiać z nimi o tym, że mają prawo odmówić udziału w zdjęciu, poprosić o usunięcie materiału lub zwrócić się o pomoc do zaufanej osoby dorosłej, jeśli ich granice nie są respektowane.

‍

Podczas wyjazdów międzynarodowych pomocna może być także znajomość prostych zwrotów w języku angielskim pozwalających wyrazić zgodę, odmowę czy prośbę o niepublikowanie zdjęcia. Dzięki temu dziecko łatwiej zadba o własny komfort i bezpieczeństwo także poza granicami kraju.

‍

Jak zaznacza Elżbieta Henschke-Michałowska, umiejętność jasnego komunikowania swoich granic zwiększa pewność siebie oraz poczucie sprawczości u najmłodszych.

‍

Cyfrowa kultura zaczyna się w domu

‍

Budowanie zdrowych nawyków związanych z publikowaniem rodzinnych zdjęć nie wymaga skomplikowanych zasad. Wystarczy pamiętać o kilku prostych działaniach: zapytać dziecko o zgodę, uszanować jego odmowę oraz unikać udostępniania informacji mogących naruszać jego prywatność.

‍

Równie ważne jest przygotowanie dzieci do sytuacji, w których same będą musiały wyznaczać granice wobec innych. Świadomość, że mogą odmówić udziału w nagraniu, poprosić o usunięcie zdjęcia oraz respektować decyzje swoich rówieśników, wzmacnia ich odpowiedzialność i poczucie bezpieczeństwa.

‍

Nie chodzi o całkowitą rezygnację z publikowania rodzinnych wspomnień. Celem jest stworzenie kultury wzajemnego szacunku, w której dziecko pozostaje aktywnym uczestnikiem swojej historii, a nie jedynie bohaterem internetowych publikacji.

‍