Europa spóźni się do wyścigu? Autonomiczne autobusy uciekają za granicę

© Euronews

‍

Autonomiczny minibus wahadłowy zaprojektowany i wyprodukowany w całości w Unii Europejskiej znajduje dziś największe rynki zbytu w Japonii, USA i na Bliskim Wschodzie – a nie w Europie. To symboliczny paradoks: technologia „made in EU” rozwija się dynamicznie wszędzie, tylko nie na własnym kontynencie.

‍

Pojazd MiCa, opracowany przez estońską firmę AuVe Tech OÜ, może przewozić ośmiu pasażerów i poruszać się autonomicznie nawet 20 godzin dziennie z prędkością do 25 km/h. Został wyposażony w zestaw lidarów, kamer i czujników oraz zaawansowane oprogramowanie wykorzystujące sztuczną inteligencję do analizy otoczenia.

‍

„Gdy pojazd rozumie, co dzieje się wokół niego, potrafi określić przebieg drogi, rozpoznać przejścia dla pieszych, skrzyżowania czy obiekty w ruchu” – wyjaśnia Kristjan Vilipõld, menedżer produktu w AuVe Tech.

‍

System na bieżąco wyznacza trasę, uwzględniając kolejny przystanek i sytuację na drodze.

‍

Japonia i Bliski Wschód przyspieszają

‍

Najbardziej zaawansowane wdrożenia powstają dziś poza Europą. W Japonii autonomiczne autobusy funkcjonują już w niektórych miastach jako podstawowa forma transportu publicznego, a rząd jasno wyznacza cele rozwoju tej technologii – nawet 50–60 lokalizacji do 2027 roku.

‍

Podobne wsparcie widać w krajach Bliskiego Wschodu, które inwestują w inteligentną infrastrukturę i elektromobilność jako element transformacji gospodarki. W USA sektor napędzają prywatne inwestycje i agresywne strategie rozwoju. W Europie natomiast – jak twierdzą przedstawiciele branży – brakuje zarówno kapitału, jak i spójnej wizji.

‍

27 przepisów zamiast jednej strategii

‍

AuVe Tech powstała w 2018 roku we współpracy z Politechniką Tallińską. Jej pojazdy testowano już w 17 krajach, w tym w Europie, USA, Izraelu, Arabii Saudyjskiej czy Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Niedawno firma otrzymała zgodę na testy na międzynarodowym lotnisku w Tallinnie – pierwszą tego typu w Europie.

‍

Podczas prób autonomiczne prototypy przejechały ponad 2150 km i przewiozły 215 pasażerów po drogach startowych. Pojazd mógłby w przyszłości transportować pracowników między hangarami przez całą dobę – taniej i bardziej ekologicznie.

Problem w tym, że europejskie realia regulacyjne skutecznie hamują skalowanie projektów.

‍

„Teoretycznie mamy jedną Unię Europejską, ale w praktyce funkcjonuje 27 różnych systemów regulacyjnych” – wskazuje Taavi Rõivas, przewodniczący rady nadzorczej spółki.

‍

Część państw jest otwarta na innowacje, inne podchodzą do nich z dużą ostrożnością. W wielu krajach bariery nie dotyczą wyłącznie autonomii, lecz samego dopuszczania pojazdów do ruchu. Zamiast inwestować w rozwój technologii, firmy muszą poświęcać znaczną część budżetu na dostosowanie się do odmiennych wymogów administracyjnych.

‍

Brak inwestycji i ryzyko utraty przewagi

‍

Według kierownictwa firmy największym problemem jest niedobór finansowania – zarówno publicznego, jak i prywatnego – w porównaniu z USA i Chinami.

‍

„W Japonii państwo wyznacza jasne cele. Chiny inwestują ogromne środki. Europa działa znacznie ostrożniej” – podkreśla Johannes Mossov z zarządu AuVe Tech.

‍

Produkcja minibusa trwa zaledwie tydzień, a wszystkie elementy powstają w Estonii. Brak rozproszonego łańcucha podwykonawców pozwala kontrolować jakość i ograniczać ryzyko produkcyjne. Mimo to bez silniejszego wsparcia rynek europejski może pozostać niszowy.

‍

Niedobór kierowców jako impuls

‍

Argumentem za przyspieszeniem wdrożeń jest również demografia. Europa zmaga się z rosnącym niedoborem kierowców, szczególnie w transporcie publicznym i logistyce. Autonomiczne minibusy mogłyby wypełnić tę lukę.

‍

„To nie kwestia efektownej technologii, ale bardzo praktycznego rozwiązania. Kierowców zaczyna brakować” – przekonuje Rõivas, wskazując, że statystycznie systemy autonomiczne już dziś osiągają wysoki poziom bezpieczeństwa.

‍

2026 rokiem decydującym?

‍

Podczas niedawnego wydarzenia w Parlamencie Europejskim poświęconego mobilności autonomicznej eksperci ostrzegali, że rok 2026 może być kluczowy dla pozycji UE w tym sektorze. Analizy platformy Connected and Automated Driving, finansowanej przez UE, wskazują, że jeśli Europa nie przyspieszy, dystans wobec USA i Chin może stać się trudny do nadrobienia.

‍

Stawką jest nie tylko sukces pojedynczych firm, lecz miejsca pracy, moce produkcyjne i suwerenność technologiczna kontynentu. Bez ujednolicenia przepisów i większych inwestycji europejska przewaga może się szybko ulotnić.

‍

„Powinniśmy poważnie potraktować ideę strategicznej autonomii i stawiać na europejskie rozwiązania” – podsumowuje Rõivas.

‍

W przeciwnym razie Europa może po raz kolejny wyprodukować innowację, którą w pełni wykorzystają inni.

‍