Dlaczego mieszkańcy Flandrii coraz częściej wybierają Vlaams Belang?

© BELGA

‍

Belgijska partia Vlaams Belang notuje kolejne wzrosty poparcia. Według najnowszego sondażu Ipsos ugrupowanie mogłoby dziś uzyskać wynik wyższy o niemal 5 procent niż podczas wyborów federalnych w 2024 roku.

Szczególnie mocno uwagę badaczy przyciąga region doliny Denderu we Flandrii Wschodniej, a zwłaszcza miasto Ninove. To właśnie tam skrajnie prawicowa formacja osiąga jedne z najlepszych rezultatów w kraju.

‍

Ninove symbolem politycznej zmiany

‍

Podczas ostatnich wyborów federalnych Vlaams Belang zwyciężył w wielu miejscowościach regionu, ale największy sukces odniósł w Ninove, gdzie zdobył 36 procent głosów.

‍

Kilka miesięcy później lokalna lista Forza Ninove — powiązana z Vlaams Belang — osiągnęła aż 47,4 procent w wyborach samorządowych. Dzięki temu Guy D’haeseleer został pierwszym burmistrzem związanym z Vlaams Belang w historii Belgii.

‍

Paradoks migracji

‍

Naukowcy z Uniwersytetu w Antwerpii zwracają uwagę na pozorny paradoks. Region, w którym partia najmocniej opiera kampanię na krytyce migracji, ma jednocześnie niższy odsetek mieszkańców o imigracyjnym pochodzeniu niż wiele innych części Belgii.

‍

W dolinie Denderu osoby z migracyjnym tłem stanowią około 21 procent mieszkańców. Dla porównania średnia dla całej Flandrii wynosi 28 procent, a w Antwerpii i Brukseli jest znacznie wyższa.

‍

Badacze podkreślają również, że duża część tych mieszkańców to już drugie lub trzecie pokolenie belgijskich obywateli.

‍

Poczucie utraty dawnego świata

‍

W rozmowach z mieszkańcami regularnie powraca temat pogarszającej się jakości życia. Ludzie wskazują na zamykanie małych sklepów, zanik lokalnych więzi społecznych oraz rosnące ceny nieruchomości.

‍

Pojawia się także lęk przed urbanizacją i rozszerzaniem wpływów Brukseli na okoliczne miejscowości. Dla części mieszkańców symbolizuje to utratę spokojnego, „autentycznego” charakteru regionu.

‍

Eksperci zauważają jednak, że obraz dawnej prowincji bywa mocno idealizowany, a sama Flandria od dekad należy do najbardziej zurbanizowanych obszarów Europy.

‍

„Zdystansowana ksenofobia”

‍

Zdaniem badaczy sukces Vlaams Belang wiąże się również ze zjawiskiem określanym jako „zdystansowana ksenofobia”. Chodzi o sytuację, w której obawy przed migracją i wielokulturowością pojawiają się niekoniecznie tam, gdzie różnorodność jest największa, lecz raczej na obrzeżach dużych miast.

‍

W XX wieku część klasy średniej wyprowadziła się poza centra miejskie, podczas gdy same miasta stawały się coraz bardziej wielokulturowe. W efekcie na przedmieściach i terenach półwiejskich zaczęły pojawiać się obawy przed zmianami utożsamianymi z wielkimi aglomeracjami.

‍

Kryzys gospodarczy i poczucie marginalizacji

‍

Dolina Denderu była kiedyś ważnym regionem przemysłowym, szczególnie dla przemysłu tekstylnego. Proces deindustrializacji sprawił jednak, że wiele miejsc pracy zniknęło.

‍

Choć poziom ubóstwa w Ninove pozostaje niższy niż w niektórych dużych miastach Belgii, mieszkańcy coraz częściej mówią o ograniczonych perspektywach zawodowych i słabnącej pozycji regionu.

‍

W tym samym czasie osoby szukające tańszych mieszkań zaczęły przenosić się na obrzeża miast, co stopniowo zmieniało strukturę społeczną regionu.

‍

Vlaams Belang dostosowuje przekaz do regionu

‍

Według badaczy kluczowym elementem sukcesu partii jest umiejętność dopasowania narracji do lokalnych problemów.

‍

W dużych miastach Vlaams Belang koncentruje się głównie na kwestiach migracji i islamizacji. W regionach takich jak Ninove przekaz wygląda inaczej — partia mówi przede wszystkim o „zapomnianej prowincji”, zaniku usług publicznych i poczuciu izolacji mieszkańców.

‍

Eksperci podkreślają, że właśnie taki przekaz trafia dziś szczególnie mocno do części klasy średniej oraz mieszkańców terenów podmiejskich.

‍

Walka o narrację

‍

Badacze zaznaczają, że samo ubóstwo czy różnorodność kulturowa nie tłumaczą automatycznie sukcesu skrajnej prawicy. Kluczowe znaczenie ma sposób opowiadania o problemach i interpretowania zmian społecznych.

‍

Zdaniem ekspertów tylko alternatywna narracja — skupiona na gospodarce, inwestycjach i jakości życia — może skutecznie konkurować z przekazem Vlaams Belang w regionach, gdzie partia zdobywa coraz większe poparcie.

‍