Dlaczego coraz więcej osób z dumą mówi o sobie „starzy”?

‍

‍

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu określenia „stary” czy „staruszka” kojarzyły się głównie z ubóstwem, zależnością i społecznym wykluczeniem. Dziś coraz częściej wracają do debaty publicznej, jednak w zupełnie nowym znaczeniu. Dla wielu osób starszych nie są już obraźliwymi etykietami, lecz świadomym wyborem i sposobem na podkreślenie własnej tożsamości.

‍

Socjologowie zwracają uwagę, że jest to przykład tzw. odwrócenia piętna – przejęcia określenia uznawanego wcześniej za stygmatyzujące i nadania mu pozytywnego znaczenia.

‍

Od „trzeciego wieku” do dumy z własnego doświadczenia

‍

Przez wiele lat język opisujący starzenie ewoluował. Pojawiły się określenia takie jak „seniorzy”, „osoby starsze”, „trzeci wiek” czy „czwarty wiek”, które miały zastąpić słowa kojarzące się negatywnie.

‍

Jednak współczesne pokolenia emerytów coraz częściej dystansują się od wizerunku „idealnego seniora”, promowanego przez marketing i kampanie zachęcające do „aktywnego starzenia się”. Zamiast nieustannie udowadniać, że nadal są młodzi, wielu z nich otwarcie przyznaje: „tak, jesteśmy starzy” – i nie widzi w tym niczego niewłaściwego.

‍

Odpowiedź na kult młodości

‍

Współczesna kultura od lat promuje młodość, sprawność fizyczną, atrakcyjny wygląd i wysoką wydajność. W takim otoczeniu starość często przedstawiana jest jako problem, który należy ukrywać lub opóźniać.

‍

Dlatego świadome używanie słowa „stary” staje się formą sprzeciwu wobec ageizmu, czyli dyskryminacji ze względu na wiek. To również sposób na podkreślenie, że wartość człowieka nie zależy od metryki, lecz od jego doświadczeń, wiedzy i aktywności.

‍

Nowe ruchy społeczne zmieniają sposób myślenia

‍

We Francji powstało w ostatnich latach wiele inicjatyw, które świadomie wykorzystują słowo „starzy” jako element swojej tożsamości. Organizacje obywatelskie, czasopisma czy wydarzenia społeczne pokazują osoby starsze jako aktywnych uczestników życia publicznego, a nie wyłącznie odbiorców pomocy społecznej.

‍

Ich celem jest zwrócenie uwagi na kwestie związane z prawami seniorów, samodzielnością oraz większym wpływem na decyzje dotyczące polityki społecznej i ochrony zdrowia.

‍

Kobiety i seniorzy coraz częściej zabierają głos

‍

Jednym z efektów tej zmiany jest większa obecność osób starszych w debacie publicznej. Szczególnie widoczne staje się to w przypadku kobiet, które przez wiele lat były niemal niewidoczne w dyskusjach dotyczących starzenia.

‍

Nowe pokolenie emerytów coraz częściej mówi o swoich potrzebach, planach, relacjach i aspiracjach, pokazując, że późniejszy etap życia nie oznacza rezygnacji z aktywności czy realizacji marzeń.

‍

Nowe pokolenie seniorów

‍

Dzisiejsi emeryci dorastali w innych realiach niż poprzednie pokolenia. Są lepiej wykształceni, częściej korzystają z nowych technologii i chętniej angażują się społecznie. W efekcie oczekują większej niezależności oraz prawa do samostanowienia.

‍

To właśnie dlatego coraz więcej osób starszych odrzuca stereotyp biernego seniora. Zamiast dopasowywać się do narzuconych wzorców, chcą same definiować, czym jest starość i jak powinna wyglądać.

‍