Coraz więcej eutanazji poza fazą terminalną. Najnowszy raport z Belgii

‍

‍

W Belgii dynamicznie rośnie liczba wykonywanych eutanazji. Z najnowszych oficjalnych danych wynika, że w 2025 roku przeprowadzono 4486 takich procedur – ponad dwukrotnie więcej niż pięć lat wcześniej. Oznacza to, że eutanazja stanowi już około 4 procent wszystkich zgonów w kraju.

‍

Szczególną uwagę zwraca fakt, że większość przypadków dotyczy osób, które nie znajdują się w terminalnym stadium choroby. Jednocześnie eksperci wskazują, że Belgia dysponuje rozbudowanym systemem opieki paliatywnej, z którego wielu pacjentów nie korzysta lub nie ma świadomości przysługujących im możliwości.

‍

Coraz więcej eutanazji poza końcową fazą życia

‍

Według danych przywoływanych przez belgijskie źródła, w ciągu ostatnich pięciu lat znacząco zmienił się profil osób poddawanych eutanazji. Odsetek pacjentów, którzy nie byli w fazie terminalnej, wzrósł z 5,9 do 57,3 procent.

‍

Prawo dopuszczające eutanazję obowiązuje w Belgii od 2002 roku. Dwanaście lat później przepisy rozszerzono również na osoby niepełnoletnie. W kolejnych latach interpretacja obowiązujących regulacji była stopniowo poszerzana, obejmując coraz szerszy zakres przypadków.

‍

Polipatologia coraz częstszą podstawą decyzji

‍

Jednym z najszybciej rosnących powodów wykonywania eutanazji jest tzw. polipatologia, czyli współwystępowanie co najmniej dwóch przewlekłych schorzeń.

‍

Oficjalny raport federalnej komisji opisuje również przypadki, w których za przesłankę uznano jednoczesne pogorszenie wzroku i słuchu. W ciągu dwóch lat liczba eutanazji uzasadnianych polipatologią wzrosła o 67 procent.

‍

Opieka paliatywna dostępna, ale niewystarczająco wykorzystywana

‍

Specjaliści cytowani przez belgijskie media podkreślają, że kraj dysponuje dobrze rozwiniętym systemem opieki paliatywnej. Mimo to wielu pacjentów nie korzysta z tej formy wsparcia, często z powodu braku wiedzy o dostępnych możliwościach.

‍

Prof. Timothy Devos z Uniwersytetu w Lowanium zwraca uwagę, że podczas rozmów z chorymi znacznie częściej słyszy pytania dotyczące eutanazji niż opieki paliatywnej. W jego ocenie jest to niepokojące zjawisko.

‍

Lekarz wskazuje również, że zdarzają się sytuacje, w których temat eutanazji inicjuje personel medyczny, choć – jak podkreśla – obowiązujące przepisy nie przewidują takiej praktyki.

‍

Bioetycy wskazują na zmianę społecznych postaw

‍

Léopold Vanbellingen, dyrektor Europejskiego Instytutu Bioetyki, uważa, że współczesna kultura coraz silniej akcentuje autonomię jednostki i samodzielność, co może wpływać na postrzeganie choroby oraz zależności od innych.

‍

Jego zdaniem wokół opieki paliatywnej nadal funkcjonuje błędne przekonanie, że oznacza ona jedynie oczekiwanie na śmierć w cierpieniu. Tymczasem jej podstawowym zadaniem jest poprawa jakości życia pacjenta oraz łagodzenie dolegliwości.

‍

Celem jest wsparcie chorego i jego bliskich

‍

Prof. Devos podkreśla, że opieka paliatywna nie ma na celu sztucznego przedłużania życia za wszelką cenę. Jej rolą jest zapewnienie choremu możliwie największego komfortu fizycznego i psychicznego oraz towarzyszenie mu do końca życia.

‍

Wsparciem obejmowani są również członkowie rodziny i najbliższe otoczenie pacjenta, którzy często mierzą się z dużym obciążeniem emocjonalnym.

‍

Lekarze również mierzą się z konsekwencjami

‍

Belgijski hematolog zwraca uwagę na aspekt rzadko obecny w debacie publicznej – wpływ wykonywania eutanazji na personel medyczny.

‍

Jego zdaniem w najbliższych latach coraz więcej lekarzy i pracowników ochrony zdrowia będzie otwarcie mówić o emocjonalnych skutkach udziału w takich procedurach. Jak podkreśla, wielu medyków wybierało swój zawód z przekonaniem, że ich misją jest leczenie oraz towarzyszenie pacjentom, a nie skracanie życia.

‍