USA naciskają Europę. Kontrowersyjne słowa ambasadora przy NATO

Wystąpienie amerykańskiego ambasadora przy NATO wywołało szerokie komentarze w Europie. Podczas inauguracyjnego panelu Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa w Berlinie Matthew Whitaker przekonywał, że celem Stanów Zjednoczonych nie jest osłabienie ani rozmontowanie sojuszu.

‍

Jak podkreślał, administracja USA chce, aby NATO funkcjonowało zgodnie z pierwotnymi założeniami – jako sojusz 32 silnych państw, ponoszących wspólnie odpowiedzialność za bezpieczeństwo euroatlantyckie. W jego ocenie zmiany forsowane przez prezydenta Donald Trump mają prowadzić do bardziej zrównoważonego podziału obciążeń między Ameryką a Europą.

‍

Europejczycy jak dzieci? Niefortunna metafora

‍

Najwięcej emocji wzbudziło jednak porównanie, którego Whitaker użył w odpowiedzi na jedno z pytań. Dyplomata zestawił relacje USA z europejskimi sojusznikami do relacji rodzic–dzieci.

‍

Kiedy dzieci są małe, są od nas zależne. Ale w końcu oczekujemy, że dorosną, znajdą pracę i staną się tym, kim mogą być – mówił, zwracając się do państw europejskich. Zapewniał jednocześnie, że Stany Zjednoczone nadal postrzegają Europę jako bliskiego partnera i nie zamierzają zrywać relacji sojuszniczych.

‍

Według ambasadora nie chodzi o europejską autonomię strategiczną, lecz o „europejską siłę” – zdolność do realnego wzmacniania NATO i dorównywania potencjałem Stanom Zjednoczonym.

‍

Ciężar bezpieczeństwa i przemysł zbrojeniowy

‍

Whitaker wyraźnie zaznaczył, że USA oczekują od Europy większego zaangażowania finansowego i przemysłowego. Wskazał, że po rosyjskiej inwazji na Ukraina w 2022 roku państwa europejskie w dużej mierze przekazały Kijowowi istniejące zapasy uzbrojenia, nie inwestując wystarczająco szybko w odbudowę i rozbudowę własnej bazy przemysłu obronnego.

‍

W jego ocenie obecnie to amerykański sektor zbrojeniowy znajduje się pod ogromną presją, a jedyną drogą do jej zmniejszenia jest przyspieszenie działań po stronie europejskiej – zarówno w produkcji, jak i długofalowym planowaniu.

‍

Niepewność w Europie narasta

‍

Wystąpienie ambasadora zbiegło się z publikacją tegorocznego Monachijskiego Raportu Bezpieczeństwa. Dokument wskazuje, że świat wszedł w okres „polityki destrukcji”, a jednym z kluczowych czynników niepewności jest zmieniające się podejście Waszyngtonu do bezpieczeństwa europejskiego.

‍

Autorzy raportu zwracają uwagę, że w momencie gdy Rosja intensyfikuje działania militarne i hybrydowe, stopniowe wycofywanie się USA, chwiejne wsparcie dla Ukrainy oraz konfrontacyjna retoryka zwiększają poczucie zagrożenia w Europie. W efekcie państwa europejskie starają się utrzymać zaangażowanie Stanów Zjednoczonych, jednocześnie przygotowując się na większą samodzielność.

‍

Słowa, które zostają

‍

Choć Whitaker zapewniał o trwałości więzi transatlantyckich, jego porównanie sojuszników do dzieci zostało odebrane przez wielu komentatorów jako protekcjonalne. Pokazuje ono jednak rosnącą presję USA na Europę, by ta szybciej wzmacniała własne zdolności obronne i brała większą odpowiedzialność za bezpieczeństwo kontynentu.

‍